BaşlangıçOrta seviyeİleri seviye
Danışmanlık
En iyi şeyler her zaman herkese açık olmaz.

Özel tekliflere, fırsatlara ve yalnızca abonelere özel ayrıcalıklara ilk siz ulaşın. Kaydolun ve neleri kaçırdığınızı görün.

Meme coin nedir? İnternet şakasından kripto çılgınlığına

What Are Meme Coins? Exploring the Viral Phenomenon

Son yıllarda kripto para dünyasını kasıp kavuran tuhaf bir akım var: meme coinler. İnternet memlerinden ve popüler kültürden ilham alan bu dijital paralar, hem deneyimli yatırımcıların hem de meraklıların büyük ilgisini çekti. Peki meme coin tam olarak nedir ve nasıl oldu da herkes bunlardan söz etmeye başladı?

Meme coin nedir?

İnternet ve sosyal medyadaki memlerden, şakalardan ilham alan meme coinler giderek öne çıktı. Bunların ilki, 2013’te yaratılan Dogecoin’di (DOGE). Başlangıçta bir parodi olarak piyasaya sürülen bu kripto para, Japon Shiba Inu cinsi bir köpeğin yer aldığı sevilen Doge memesinden doğdu.

Meme coinlerin en belirgin özelliklerinden biri, fiyatlarının aşırı oynak olması. Değerlerini büyük ölçüde topluluk ilgisi belirliyor; internetteki coşkulu paylaşımlar ve fırsatı kaçırma korkusu (FOMO) fiyatları bir gecede uçurabiliyor. Ancak yatırımcıların ilgisi yeni bir popüler meme coine kayınca fiyatlar aniden çakılabiliyor.

Meme coinlerin bir başka özelliği de arzlarının çok yüksek, hatta sınırsız olabilmesi. Örneğin Shiba Inu’nun (SHIB) toplam arzı tam 1 katrilyon token. DOGE’nin ise azami arz sınırı yok ve dolaşımda şimdiden 100 milyardan fazla token bulunuyor. Token yakma mekanizmasının olmaması, meme coinlerin fiyatını görece düşük tutuyor; böylece yalnızca 1 ABD doları gibi makul bir tutarla milyonlarca token almak mümkün olabiliyor.

Meme coinler neden bu kadar popüler?

Bu popülerliğin ardındaki nedenleri kesin biçimde belirlemek zor. Ancak bazılarına göre COVID-19 salgını sırasında bireysel yatırımcılar, varlıklarını enflasyonun etkilerinden korumak için kripto para piyasasına yöneldi ve piyasanın büyümesine katkıda bulundu. Meme coinlerin giderek çeşitlenmesi ve piyasa değerlerinin ciddi biçimde artması da bu yükselişi körükledi.

Meme coinlerin popülerliği

Bu akımın kökleri, 2020’nin sonlarında GameStop (GME) ve AMC Entertainment (AMC) hisseleri etrafında yaşanan “meme hisse” olayına uzanıyor. Reddit topluluğu, birkaç ay içinde bu hisselerin değerini 100 kata kadar çıkaran dikkat çekici yükselişlere öncülük etti. Ocak 2021’de Reddit’teki bir grup, GME çılgınlığının kripto para dünyasındaki karşılığı olsun diye DOGE’nin değerini artırmayı şakayla karışık gündeme getirdi. Tesla CEO’su Elon Musk’ın etkili paylaşımları da bu fikrin yayılmasına yardımcı oldu ve DOGE’nin fiyatı tüm zamanların rekoru olan 0,73 ABD dolarına yükseldi. Fiyat yalnızca beş günde tam %2.000 arttı.

Ancak Elon Musk, Mayıs 2021’de televizyonda DOGE hakkında şaka yaptı. Pek çok kişi, fiyatın sonrasında düşüşe geçmesini bu ana bağlıyor. Bunun üzerine çok sayıda yatırımcı, özellikle “Dogecoin katili” olarak anılan SHIB başta olmak üzere piyasadaki diğer meme coinlere yöneldi. Aynı dönemde bireysel yatırımcılar da fırsatı kaçırma korkusuna (FOMO) kapılıp bir anda milyoner olma umuduyla meme coinlere akın etti; böylece yeni bir yükseliş dalgası başladı.

Meme coinlerin bireysel yatırımcılara cazip gelmesinin bir başka nedeni de birim fiyatlarının genellikle çok düşük, hatta birkaç sentin ya da sentin kesirlerinin altında olması. Arzları çok yüksek olduğundan bu düşük fiyat tek başına pek anlam ifade etmeyebilir. Yine de bir meme coinden milyonlarca adede sahip olmak, ETH ya da BTC’nin bir kısmına sahip olmaktan çok farklı hissettiriyor. Yatırımcılar birkaç dolarla binlerce, hatta milyonlarca DOGE, SHIB ya da Akita Inu (AKITA) tokenı alabiliyor.

Meme coinlere duyulan ilginin ardında yalnızca para kazanma umudu değil, toplulukların yarattığı aidiyet duygusu da var. Daha önce değindiğimiz gibi bu coinler popüler internet memlerinden ilham alıyor ve topluluk üyeleri için eğlenceli bir uğraş ya da ortak bir şaka niteliği taşıyabiliyor. Meme coin almak, bu topluluklarla dayanışma göstermenin bir yolu olarak da görülebiliyor. GME hisse senedi olayının ardından, Reddit’teki SatoshiStreetBets grubundan ilham alan meme coin yatırımcıları, ana akım kripto paralara meydan okuyan “Davut ile Golyat” mücadelesini başlattı. Böylece 2021’de kripto para piyasası, toplulukların coşkusuyla ortaya çıkan meme coinlerle dolup taştı.

Meme coin yatırımlarının olası riskleri

Meme coinler 2021’de olağanüstü bir büyüme kaydetmiş olsa da alım satım ve yatırım açısından ciddi finansal riskler taşıyor.

Öncelikle meme coinlerin token ekonomisi soru işaretleri yaratıyor. Bitcoin bunun iyi bir karşı örneği: yerleşik bir blokzinciri, özenle hazırlanmış bir teknik dokümanı, canlı bir ekosistemi ve deflasyonist yapısı var. Son yıllarda kurumların Bitcoin’i benimsemesi de arttı. Buna karşılık meme coinlerin çoğu enflasyonist bir model izliyor ve genellikle azami arz sınırına sahip değil. Ekosistemleri, kullanım alanları ve temel ilkeleri de çoğunlukla topluluğun değişken mizah anlayışına göre şekilleniyor. Çok az meme coin büyük kripto paraların teknolojik temelleri üzerine kurulmuş durumda: DOGE, Litecoin’den (LTC) türetilirken SHIB, Ethereum blokzincirinde çalışıyor.

Meme coinlerin riskleri

Meme coinler toplulukların coşkusuna büyük ölçüde bağlı ve piyasa değeri daha yüksek kripto paralara kıyasla daha spekülatif. Bu nedenle fiyatları sık sık beklenmedik biçimde yükselip çakılıyor. Meme coinlerin ömrü genellikle kısa oluyor: Ünlülerin desteğiyle ya da fırsatı kaçırma korkusuyla (FOMO) fiyatları hızla fırlıyor, topluluğun ilgisi bir sonraki meme coine kayınca da aniden düşüyor.

Meme coin piyasası büyümeyi sürdürürken bazı projelerin bu ilgiyi yatırımcıları dolandırmak için kullanabileceğini unutmamak gerek. Bunun çarpıcı örneklerinden biri, aynı adlı popüler Netflix dizisinden esinlenen Squid Game (SQUID). Projenin değeri yalnızca bir haftada %86.000 arttı. Ancak geliştirme ekibi ani bir rug pull gerçekleştirdi; yani projeyi terk edip token fiyatının %99 çökmesine yol açtı. Üstelik token sahiplerinin SQUID’lerini satması da engellendi. Bu nedenle meme coin alıp satmadan ya da yatırım yapmadan önce dikkatli olmak ve kapsamlı araştırma yapmak (DYOR — kendi araştırmanı kendin yap) şart.

Öne çıkan meme kripto paralar

Meme coin piyasasının önde gelen oyuncuları Dogecoin (DOGE) ve Shiba Inu (SHIB), piyasa değeri bakımından ilk sıralarda yer alıyor. DOGE ve SHIB’nin başarısının ardından köpek temalı pek çok meme coin piyasaya çıktı ve 2021’in ikinci yarısında büyük ilgi gördü.

Dogecoin (DOGE)

Dogecoin (DOGE), yazılım mühendisleri Billy Markus ve Jackson Palmer’ın ortak çalışmasıyla 2013’te ortaya çıktı. Popüler Shiba Inu köpek memesinden ilham alan bu dijital para, daha geniş kitlelerin ilgisini çekmek amacıyla başlangıçta mizah unsuru olarak tasarlandı. Litecoin’in (LTC) bir türevi olan DOGE, onunla aynı İş Kanıtı (PoW) mutabakat mekanizmasını kullanıyor. Ayrıca bazı kripto paraların aksine azami arz sınırı bulunmuyor.

Dogecoin

Shiba Inu (SHIB)

SHIB, DOGE’ye güçlü bir rakip olduğu için sık sık “Dogecoin katili” diye anılıyor. Adını Japon köpek ırkından alan bu kripto para, Ryoshi adlı gizemli bir geliştirici tarafından Ağustos 2020’de piyasaya sürüldü. DOGE ile SHIB arasındaki temel farklardan biri arzları: SHIB’nin toplam arzı 1 katrilyon tokenla sınırlı. Arzın yarısı yakıldı; hayır amaçlı katkılarda da bulunuldu. SHIB ekosisteminde merkeziyetsiz bir borsa, NFT (benzersiz dijital varlık) sanatçıları için bir kuluçka merkezi, çeşitli NFT’ler ve hatta NFT tabanlı bir oyun da bulunuyor.

Shiba Inu ekosistemi

SafeMoon (SAFEMOON)

Piyasadaki yükselişten yararlanan yeni meme coinlerden biri de SafeMoon (SAFEMOON) oldu. Bu kripto para, Mart 2021’de BNB Smart Chain’de (BSC) piyasaya çıkan bir BEP-20 tokenı. SAFEMOON’un dikkat çeken özelliklerinden biri, uzun vadeli yatırımcıları teşvik etmek üzere tokenlarını satmak isteyenlerden %10 kesinti alması. Bu kesintinin yarısı mevcut SAFEMOON sahiplerine dağıtılırken diğer yarısı “yakma” adı verilen işlemle kalıcı olarak dolaşımdan çıkarılıyor. Nisan ayında yaşadığı büyük yükselişin ardından SAFEMOON, bireysel yatırımcıların da dikkatini çekti. CoinMarketCap’e göre SAFEMOON, Kasım 2021 itibarıyla %9.418,54 gibi dikkat çekici bir yatırım getirisi (ROI) sağladı.

SafeMoon

Sonuç

Piyasaya durmadan yeni meme coinler çıkarken yatırımcılar da DOGE ve SHIB’nin başarısını yakalamayı umuyor. Ancak meme coinlere yönelmeden önce kendi araştırmanızı yapmanız (DYOR) şart. Bu coinlerin fiyatları, diğer kripto paralara kıyasla çok daha oynak. Kripto para alıp satmak ya da yatırım yapmak ciddi risk taşır; meme coinlerin büyük ölçüde topluluk desteğine bağlı olduğunu ve beklenmedik çöküşlere açık bulunduğunu unutmamak gerekir. Bu nedenle kaybetmeyi rahatlıkla göze alamayacağınız parayı yatırmaktan kaçının.

Toplam
0
Paylaşım
Önceki
Likidite havuzu (LP) tokenları: İşleyişi, fırsatları ve riskleri

Likidite havuzu (LP) tokenları: İşleyişi, fırsatları ve riskleri

Likidite havuzu (LP) tokenları, merkeziyetsiz finans (DeFi) protokollerinin

Sonraki
NFT’lerin Renkli Dünyası: Kategorilere Kapsamlı Bir Bakış
A Comprehensive Guide to NFT Categories: Exploring the Diverse World of Non-Fungible Tokens

NFT’lerin Renkli Dünyası: Kategorilere Kapsamlı Bir Bakış

Değiştirilemez token’lar (NFT’ler), dijital dünyayı kasıp kavurarak

Bunlar da ilginizi çekebilir