BaşlangıçOrta seviyeİleri seviye
Danışmanlık
En iyi şeyler her zaman herkese açık olmaz.

Özel tekliflere, fırsatlara ve yalnızca abonelere özel ayrıcalıklara ilk siz ulaşın. Kaydolun ve neleri kaçırdığınızı görün.

Teknik Analiz Nedir? Yeni Başlayanlar İçin Rehber

What Is Technical Analysis: A Beginner's Guide

Alım satım ve yatırım dünyasına yeni adım attıysanız “teknik analiz” terimini duymuş olabilirsiniz. Peki teknik analiz tam olarak nedir ve piyasada daha bilinçli kararlar almanıza nasıl yardımcı olabilir?

Bu başlangıç rehberinde teknik analizin ne olduğunu ve nasıl işlediğini ele alacak; sık karşılaşılan grafik formasyonlarını ve göstergeleri inceleyeceğiz.

Teknik analiz neleri kapsar?

Grafik analizi olarak da bilinen teknik analiz (TA), piyasaların gelecekteki hareketlerini tahmin etmeyi amaçlayan bir yöntemdir. Bunun için geçmiş fiyat hareketleri ve işlem hacmi incelenir. Hisse senetleri başta olmak üzere geleneksel finans piyasalarında yaygın biçimde kullanılır; dinamik kripto para piyasalarında dijital varlıkların alım satımında da vazgeçilmez araçlardan biri hâline gelmiştir.

What Is Technical Analysis?

Bir varlığın fiyatını etkileyen pek çok unsuru hesaba katan temel analizden (FA) farklı olarak teknik analiz, geçmiş fiyat hareketlerine odaklanır. Bu yönüyle varlığın fiyatındaki değişimleri ve işlem hacmini incelemeye yarar. Pek çok yatırımcı da trendleri belirlemek ve kârlı işlem fırsatlarını yakalamak için teknik analizden yararlanır.

Teknik analizin ilk örnekleri 17. yüzyılda Amsterdam’da, 18. yüzyılda ise Japonya’da görülür. Ancak günümüzdeki teknik analiz anlayışının gelişmesinde öncü çalışmalarıyla Charles Dow’un payı büyüktür. Önde gelen bir finans gazetecisi ve The Wall Street Journal’ın kurucusu olan Dow, farklı varlıkların ve piyasaların hareketlerinde belirgin trendler bulunduğunu fark eden ilk kişiler arasındaydı. Çalışmaları, teknik analiz alanındaki ilerlemelerin önünü açan Dow Teorisi’nin doğmasını sağladı.

Teknik analiz ilk dönemlerinde elle yapılan hesaplamalara ve çizilen grafiklere dayanıyordu. Teknolojinin ilerlemesi ve modern bilgisayarların ortaya çıkmasıyla birlikte yaygınlaştı; çok sayıda yatırımcı ve yatırımcı için vazgeçilmez bir araca dönüştü.

Teknik analiz nasıl işler?

Daha önce de belirttiğimiz gibi teknik analiz (TA), bir varlığın geçmişteki ve mevcut fiyat hareketlerinin ayrıntılı biçimde incelenmesine dayanır. Temel varsayım, varlık fiyatlarının rastgele hareket etmek yerine zaman içinde belirli trendler izlediğidir.

Teknik analiz özünde, arz ve talebin etkileşimiyle şekillenen piyasa dinamiklerini inceler; bu dinamikler piyasadaki genel duyarlılığı yansıtır. Basitçe söylemek gerekirse bir varlığın fiyatı, alıcılarla satıcılar arasındaki dengeyi gösterir. Bu denge de yatırımcıların korku ve açgözlülük gibi duygularıyla yakından ilişkilidir.

Teknik analiz, işlem hacminin yüksek ve likiditenin yeterli olduğu, piyasanın olağan seyrettiği koşullarda daha güvenilir ve etkili kabul edilir. Hacmi yüksek piyasalarda fiyat manipülasyonu ve yanıltıcı sinyallere yol açabilecek olağan dışı dış etkenlerin etkisi daha sınırlıdır. Bu tür etkenler teknik analizin işe yaramasını güçleştirebilir.

Yatırımcılar fiyat hareketlerini incelemek ve elverişli işlem fırsatlarını belirlemek için genellikle gösterge adı verilen çeşitli grafik araçlarından yararlanır. Teknik analiz göstergeleri mevcut trendleri fark etmeye yardımcı olmakla kalmaz, gelecekteki olası hareketlere dair ipuçları da sunar. Ancak bu göstergeler her zaman doğru sonuç vermediği için bazı yatırımcılar riski azaltmak amacıyla birden fazla gösterge kullanır.

Yaygın teknik analiz göstergeleri

Teknik analiz yapan yatırımcılar, piyasanın mevcut yönünü grafikler ve geçmiş fiyat hareketleri üzerinden değerlendirmek için farklı gösterge ve ölçütlerden yararlanır. En sık kullanılan ve en iyi bilinen örneklerden biri basit hareketli ortalamadır (SMA). Adından da anlaşılacağı üzere SMA, varlığın belirli bir dönem içindeki kapanış fiyatları temel alınarak hesaplanır. Üstel hareketli ortalama (EMA) ise SMA’nın değiştirilmiş bir türüdür; yakın tarihli kapanış fiyatlarına eski fiyatlardan daha fazla ağırlık verir.

Basit Hareketli Ortalamalar (SMA)

Sık kullanılan bir başka gösterge de osilatör olarak bilinen gösterge grubunda yer alan Göreceli Güç Endeksi’dir (RSI). Zaman içindeki fiyat değişimlerini izleyen basit hareketli ortalamalardan farklı olarak osilatörler, fiyat verilerine matematiksel formüller uygular ve belirli bir aralıkta değerler üretir. RSI için bu aralık 0 ile 100 arasındadır.

Göreceli Güç Endeksi (RSI)

Osilatör türündeki Bollinger Bantları (BB) da yatırımcıların sıkça kullandığı araçlardan biridir. Gösterge, bir hareketli ortalama çizgisini çevreleyen iki banttan oluşur. Piyasanın aşırı alım ya da aşırı satım koşullarında olup olmadığını belirlemek ve oynaklığını ölçmek için kullanılır.

Bollinger Bantları (BB)

Temel ve basit teknik analiz araçlarının yanı sıra, başka göstergelerden yararlanarak veri üreten göstergeler de vardır. Örneğin Stokastik RSI, standart RSI değerlerine matematiksel bir formül uygulanarak hesaplanır. Bir diğer önemli örnek, Hareketli Ortalama Yakınsama Iraksama (MACD) göstergesidir. MACD’nin ana çizgisi, iki EMA’nın birbirinden çıkarılmasıyla elde edilir. Ardından bu çizgi üzerinden ikinci bir EMA hesaplanır; bu çizgiye sinyal çizgisi denir. İki çizgi arasındaki farklardan da MACD histogramı oluşturulur.

Alım satım sinyalleri

Göstergeler genel trendleri belirlemenin yanı sıra, piyasaya ne zaman girip çıkmanın düşünülebileceğine dair ipuçları da verir. Bunlara genellikle alım veya satım sinyalleri denir. Söz konusu sinyaller, göstergenin grafiğinde belirli koşullar oluştuğunda ortaya çıkar. Örneğin Göreceli Güç Endeksi (RSI) 70 veya üzerine çıktığında piyasanın aşırı alım bölgesinde olduğu düşünülebilir. RSI 30’a veya daha altına indiğindeyse piyasa çoğunlukla aşırı satım bölgesinde kabul edilir.

Göreceli Güç Endeksi (RSI)

Daha önce de belirttiğimiz gibi teknik analizden elde edilen alım satım sinyalleri kesin sonuç vermez. Göstergelerden gelen sinyallerin arasında epeyce gürültü bulunabilir ve bu da yanlış sinyallere yol açar. Bu sorun, geleneksel piyasalara kıyasla daha küçük ve dolayısıyla oynaklığa daha açık olan kripto para piyasalarında özellikle önem kazanır.

Eleştiriler

Teknik analiz (TA) pek çok piyasada yaygın biçimde kullanılsa da birçok uzman bu yaklaşıma kuşkuyla yaklaşır; onu tartışmalı ve çoğu zaman güvenilmez bulur. Hatta sık sık “kendini gerçekleştiren kehanet” olarak nitelendirirler. Bu ifade, çok sayıda kişi gerçekleşeceğine inandığı için gerçekleşen durumları anlatır.

Eleştirenlere göre finans piyasalarında çok sayıda yatırımcı aynı göstergelere (örneğin destek ya da direnç çizgilerine) güvenirse bu göstergelerin işe yarama olasılığı artar.

Öte yandan teknik analizin güçlü savunucuları, her grafik analizcisinin kendine özgü bir yöntem izlediğini ve farklı göstergeler kullandığını savunur. Bu nedenle çok sayıda yatırımcının aynı özgün stratejiyi benimsemesi neredeyse imkânsızdır.

Temel analiz ve teknik analiz karşılaştırması

Teknik analizin temel varsayımlarından biri, bir varlıkla ilgili tüm önemli temel unsurların piyasa fiyatına zaten yansımış olduğudur. Geçmiş fiyat verileri ve işlem hacmine ağırlık veren teknik analizden farklı olarak temel analiz (FA), daha kapsamlı bir inceleme yürütür ve niteliksel unsurlara daha çok odaklanır.

Temel analize göre bir varlığın gelecekteki performansı yalnızca geçmiş verilerle değil, pek çok farklı unsurla belirlenir. Temel analiz; şirket, işletme veya varlığın gerçek değerini, mikro ve makroekonomik koşulları da dikkate alarak değerlendirme yöntemidir. Şirket yönetimi, itibar, piyasadaki rekabet, büyüme oranları ve sektör dinamikleri bu unsurlardan bazılarıdır.

Fundamental Analysis vs. Technical Analysis

Dolayısıyla teknik analiz, daha çok fiyat hareketlerini ve piyasa davranışlarını öngörmeye yararken temel analiz bir varlığın bağlamını ve potansiyelini göz önünde bulundurarak aşırı değerli mi yoksa düşük değerli mi olduğunu belirlemeye çalışır. Teknik analiz kısa vadeli işlem yapanların daha çok ilgisini çekerken temel analiz fon yöneticileri ve uzun vadeli yatırımcılar arasında daha yaygındır.

Teknik analizin başlıca avantajlarından biri nicel verilere dayanmasıdır. Bu sayede fiyat geçmişini nesnel biçimde incelemek için sistemli bir çerçeve sunar ve temel analizin daha niteliksel yaklaşımında görülen spekülatif unsurların bir kısmını azaltır.

Bununla birlikte teknik analiz, ampirik verilere dayansa bile kişisel önyargı ve öznellikten tamamen arınmış değildir. Örneğin bir varlık hakkında belli bir sonuca güçlü biçimde inanan yatırımcı, farkında bile olmadan teknik analiz araçlarını bu inancını destekleyecek ve önceden oluşmuş kanaatleriyle örtüşecek şekilde kullanabilir. Ayrıca piyasalarda belirgin bir örüntü ya da trend olmadığında teknik analiz sonuç vermeyebilir.

Sonuç

Hangi yaklaşımın daha üstün olduğu konusundaki tartışmalar ve süregelen eleştiriler göz önüne alındığında, birçok uzman her iki yöntemin unsurlarını bir arada kullanmayı daha temkinli bir tercih olarak görür. Temel analiz genellikle uzun vadeli yatırım stratejileriyle ilişkilendirilirken teknik analiz, kısa vadeli piyasa koşullarına dair değerli bilgiler sunabilir. Bu bilgiler hem yatırımcılar hem de alım satım yapanlar için; örneğin piyasaya ne zaman girip çıkacaklarına karar verirken özellikle yararlı olabilir.

Toplam
0
Paylaşım
Önceki
SocialFi nedir? Sosyal medya ve finansın yeni buluşması

SocialFi nedir? Sosyal medya ve finansın yeni buluşması

Dijital çağda bağlantıda olmak hayatımızın ayrılmaz bir parçası hâline geldi

Sonraki
Kripto endeks fonu nedir? İşte bilmeniz gerekenler
What Is a Crypto Index Fund?

Kripto endeks fonu nedir? İşte bilmeniz gerekenler

Kripto endeks fonlarını anlayabilmek için önce piyasa endekslerinin nasıl

Bunlar da ilginizi çekebilir